فضای شهری

بازآفرینی شهرستان رشیدی کیمیا فکر بزرگ

مقاله شهرسازی باز آفرینی شهرستان رشیدی

چکیده:

شهرستان رشیدی مجموعه سکونتی و دانشگاهی بزرگی بوده است، که در قرن هشتم هجری در حومه دارالسلطنه تبریز، به دست رشیدالدین فضل اله همدانی وزیر فرزانه پادشاهان مغول (ایلخانیان) ساخته شد، رشیدالدین این مجموعه سکونتی و دانشگاهی را رشیدآباد خوانده است.

طبق مستندات وقفنامه ربع رشیدی، شهر رشیدآباد شامل دو بخش بود: یکی ربع رشیدی و دیگری شهرستان رشیدی، ربع رشیدی مانند قلعه ای در قلب شهرستان قرار گرفته و دارای عملکردهای آموزشی، مذهبی، درمانی بود. شهرستان رشیدی از محلات مختلف تشکیل می گردید و عناصر مهم شهری مانند بازار، قیصریه، کاروانسراها، حمام ها، مساجد، کارخانه های کاغذسازی و رنگ سازی، گازرگاه در آن قرار داشت. تمام این مجموعه و باغ های آن در بارویی محصور بود که با چهار دروازه به اطراف راه می یافت.

در مرحله اول این تحقیق، نظام کالبدی ربع رشیدی مورد پژوهش قرار گرفت و در این مرحله سازمان فضایی شهرستان رشیدی بررسی می شود.

بازآفرینی شهرستان رشیدی تبریز کیمیا فکر بزرگ

در این تحقیق؛ بر اساس داده های وقفنامه یک طرح شماتیک فرضی از شهرستان رشیدی به دست داده شده است. این طرح کاملا منطبق با مستندات وقفنامه ربع رشیدی نوشته رشیدالدین فضل اله است، البته سایر منابع نیز دیده شده اما طرح، مبتنی است بر داده های وقفنامه.

روش تحقیق تحلیل محتوا است و گزینه تصوری، از طریق آزمون و خطای فرضیه های متعدد به دست آمده است. تحلیل سیستم آبرسانی شهر که در نوع خود بی نظیر است؛ به شکل گیری زمینه های طرح فرضی شهرستان کمک اساسی نموده است.

در مرحله سوم این طرح، که بعدا انجام خواهد شد. سعی می شود که این طرح فرضی با موقعیت زمین قلعه رشیدی در شهر تبریز انطباق داده شود.

کلید واژه: سازمان فضایی، ساختار کالبدی، نظام مجله بندی، نظام آبرسانی ایمن، ایسر، ممر، کریاس، مقسم، دروازه، بازار، قیصریه، گازرگاه

مهندی احمد سعیدنیا

نشریه هنرهای زیبا، تابستان ۱۳۸۱ ,  شماره  ۱۱ ; از صفحه ۲۹ تا صفحه ۴۰

کیمیا فکر بزرگ | دانلود مقاله شهرسازی باز آفرینی شهرستان رشیدی (149 downloads)

* بر اساس موضوع, *** بر اساس نشریات، مجلات، همایشها, تاریخ شهر و شهرسازی, طراحی شهری, فضای شهری, معماری, نشریه هنرهای زیبا 0نظرات توسط
شناخت محتوای فضای شهری کیمیا فکر بزرگ

مقاله شهرسازی شناخت محتوای فضای شهری

چکیده:

موضوع فضای شهری از جمله مباحث پر جاذبه ای است که بسیاری از اندیشمندان مسایل شهری به آن توجه داشته و اهمیت آن را اساسا به جهت رابطه ای می دانند که آن با راهبردهای اجتماعی پالایش ساخت اجتماعی. تولید کیفیت انسانی – عاطفلی در جامعه بیان زندگی فعال مردم فعالیت سیاسی – زندگی سالم شهری و مانند آن دارد. اما از آنجا که عمدتا شناخت تحلیل و تولید این گونه فضاها در شهر غالبا با تاکید بر جوانب زیبایی شناختی و با تکیه بر فرم فضا صورت پذیرفته و کمتر به محتوای فضا توجه شده است لذا لازم است ضمن توجه به فرم به محتوای آن توجه شود.

موضوع این مقاله بیان چارچوب نظری محتوای فضای شهری با تاکید و توجه به عوامل موثر و نیروهای اجتماعی – فرهنگی تعیین کنده ی محتوای فضا است. این چارچوب ما را در درک و تحلیل محتوایی فضای شهری یاری رسانیده و در تولید این گونه فضاها اثری راهبردی دارد. از سوی دیگر با ارائه این چارچوب تعریف مفهوم فضای شهری توسعه یافته و آن را به مثابه عرصه ای عمومی – اجتماعی فرهنگی و کالبدی معرفی می کند که نه فقط می بایست واجد ویژگی های زیبایی شناختی باشد بلکه باید به عنوان فضای شهری بستر حیات مدنی شهر باشد این ویژگی حاصل عمل نیروهای اجتماعی – فرهنگی است. نیروهایی که طالب فضای عمل اند و به پشتوانه پویش های مدنی جامعه که فضایی مدنی را تدارک دیده اند. به تولید فضای شهری نائل می آیند. به این ترتیب فضای شهری نه فقط با فرم بلکه با محتوایش تعریف می گردد.

کلیدواژه ها :پویش های شهرگرایی؛ پویش های مدنی؛ فرهنگ؛ فضای شهری؛ نیروهای فرهنگی – اجتماعی؛ نظام فعالیت ها؛ نهادها

دکتر حمید رضا پارسی، استاد شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران

نشریه هنرهای زیبا مقاله ۵، دوره ۱۱، شماره ۱۱، تابستان ۱۳۸۱  

کیمیا فکر بزرگ | دانلود مقاله شهرسازی شناخت محتوای فضای شهری (290 downloads)

* بر اساس موضوع, *** بر اساس نشریات، مجلات، همایشها, فضای شهری, نشریه هنرهای زیبا, نظری محتوایی 0نظرات توسط
ضرورت طراحی در ارتباط با فضای فضای شهری ورودیهای مترو در تهران کیمیا فکر بزرگ

مقاله شهرسازی ضرورت طراحی در ارتباط با فضای شهری پیرامون ورودی های مترو  تهران

چکیده:

امروزه وسایل حمل و نقل شهری بر بافت شهرها اثر گذاشته و سیمای شهری، کالبد فیزیکی و ساختار اجتماعی آنها را متاثر کرده است. اخیرا، ایجاد شبکه حمل و نقل زیرزمینی، اثرات بسیار محسوسی بر کالبد تهران گذارده است. تازه ترین این آثار، در محل هایی است که شبکه حمل و نقل زیرزمینی، از طریق ایستگاه یا ورودی با سطح شهر مرتبط می گردد.

ورودی های مترو مهم ترین نقاطی هستند که نظام حمل و نقل جدید را به ساختار موجود پیوند می دهند. این ورودی ها، با کالبد موجود شهر و همچنین با خطوط حمل و نقل زیرزمینی رابطه ای بسیار نزدیک دارند و نیازمند طراحی منظمی هستند که به دلایل متعدد مانند لزوم جلب مردم، ایمنی، تعریف حریم ها، کنترل ازدحام و ایجاد وضوح و خوانایی، باید مورد توجه متخصصان قرار گیرند.

بر این مبنا، توجه به طراحی منظر شهری در محل ورودی های مترو به عنوان مقدمه ای برای تدوین ضوابط و معیارهای دقیق تر ضروری است.

کلید واژه: ایستگاه های مترو، ورودی های مترو، وضوح و خوانایی، هماهنگی با محیط، بافت شهری مجاور، ایمنی

محمدمهدی محمودی، استاد گروه معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران

نشریه هنرهای زیبا ، پاییز ۱۳۸۳ , دوره  , شماره  ۱۹ ; از صفحه ۴۹ تا صفحه ۵۵

کیمیا فکر بزرگ | دانلود مقاله شهرسازی ضرورت طراحی در ارتباط با فضای شهری پیرامون ورودی های مترو در تهران (969 downloads)

* بر اساس موضوع, *** بر اساس نشریات، مجلات، همایشها, حمل و نقل و شبکه معابر, طراحی شهری, فضای شهری, نشریه هنرهای زیبا 0نظرات توسط
promotiing pedestrian environment kimia fekre bozorg

مقاله شهرسازی افزایش قابلیت پیاده مداری، گامی به سوی شهری انسانی تر

چکیده:

شهرها در گذشته از قابلیت پیاده مداری بالایی برخوردار بوده و پیاده روی به عنوان اصلی ترین الگوی جابجایی مردم در داخل کانون های زیستی به دلیل کم هزینه بودن یا در دسترس بودن آسان برای کلیه اقشار جامعه به شمار می رفت که به دنبال انقلاب صنعتی و سلطه اتومبیل در شهرها موضوع عابر پیاده به فراموشی سپرده شد. به دنبال آلودگی هوا،‌ سیاست کاهش استفاده از وسایل نقلیه شخصی و کاهش سوخت فسیلی، رویکرد برنامه ریزی شهری در چند دهه اخیر در جهت احیای مقوله امکان افزایش قابلیت پیاده مداری در شهرها شکل گرفت.

شهرها در گذشته از قابلیت پیاده مداری بالایی برخوردار بوده و پیاده روی به عنوان اصلی ترین الگوی جابجایی مردم در داخل کانون های زیستی به دلیل کم هزینه بودن یا در دسترس بودن آسان برای کلیه اقشار جامعه به شمار می رفت که به دنبال انقلاب صنعتی و سلطه اتومبیل در شهرها موضوع عابر پیاده به فراموشی سپرده شد. به دنبال آلودگی هوا،‌ سیاست کاهش استفاده از وسایل نقلیه شخصی و کاهش سوخت فسیلی، رویکرد برنامه ریزی شهری در چند دهه اخیر در جهت احیای مقوله امکان افزایش قابلیت پیاده مداری در شهرها شکل گرفت.
مقاله حاضر که حاصل مروری بر ادبیات مرتبط رساله تحقیق دکترای نگارنده می باشد با هدف بررسی و شناخت بیشتر موضوع افزایش قابلیت پیاده مداری در شهرها با استفاده از تجارب جهانی بوده که ضمن معرفی متدلوژی تحقیق، جایگاه عملکردی خیابان به عنوان عنصر بارز فضای شهری، به طرح دیدگاه های مختلف در ارتباط با چگونگی استفاده از خیابان در جهان می پردازد و در این رهگذر به طور خلاصه معیارهای موثر در جهت افزایش قابلیت پیاده مداری که در اسناد طرح جامع پیاده، در چهارده شهر دنیا در اروپا و آمریکا آمده است، اشاره دارد و ضمن دسته بندی این معیارها، شاخص های بی شماری را برای ارزیابی قابلیت پیاده مداری در شهر پیشنهاد می نماید تا امکان حضور هر چه بیشتر مردم در فضای شهری را فراهم آورد.

کلید واژه: فضای شهری، خیابان، قابلیت پیاده مداری، طرح جامع عابر پیاده، عابر پیاده

سید محمد مهدی معینی ، دکتری شهرسازی دانشگاه نیوکسل انگلستان

نشریه  هنرهای زیبا  پاییز ۱۳۸۵  شماره  ۲۷ از صفحه ۵ تا صفحه ۱۶ .

کیمیا فکر بزرگ | دانلود مقاله شهرسازی افزایش قابلیت پیاده مداری، گامی به سوی شهری انسانی تر (247 downloads)

* بر اساس موضوع, *** بر اساس نشریات، مجلات، همایشها, اجتماعی، جمعیت، مشارکت, حمل و نقل و شبکه معابر, شهر سالم ، توسعه پایدار ، زیست محیطی, طراحی شهری, فضای شهری, نشریه هنرهای زیبا 0نظرات توسط
industrial design principle kimia fekre bozorg

مقاله شهرسازی اصول و راهکارهای طراحی منظر فراصنعت

چکیده:

وجود صنایع آلاینده محیط در مجاورت بافت های مسکونی نه تنها عامل ایجاد مزاحمت ها و مخاطرات محیطی در زمان فعالیت آنهاست که فراتر از آن پس از انتقال صنایع به خارج از شهر نیز معضلات محیطیشان نظیر حضور زائدات و ضایعات و آلودگی های خاک و آب تا مدتها در منطقه باقی می مانند.

هدف از مقاله حاضر ارائه راهکارهایی به منظور بستر سازی و طراحی مجدد محوطه های صنعتی متروک است. بررسی های انجام شده در طراحی منظر فرا صنعت به حفظ هویت صنعتی احیا زمین توسط روش های اصلاح گیاهی و تقویت شبکه اکولوژیکی با استفاده از شبکه شهری اشاره دارد. به منظور انطباق این اصول با ویژگی های محلی حوزه صنعتی منطقه ۲۰ تهران که غالب صنایع آن مشمول قانون انتقال به شهرک های صنعتی اطراف شده اند. انتخاب شده است. از ویژگی های این منطقه تمرکز فعالیت های پیشین صنایع آلاینده محیط نظیر چرمسازی ها – دباغی ها و سنگبری ها – و حضور زمین های وسیع آزاد شده ایست که تبعات منفی محیطی آنها کماکان باقی است. دستاورد این پژوش راهکارهایی جهت احیا و طراحی این منطقه است که در جهت عملیاتی نمودن اصول کلی طراحی منظر فراصنعت ارائه شده و قابل تعمیم به موارد مشابه می باشد.

واژگان کلیدی: اصلاح گیاهی؛ آلاینده های محیطی؛ شبکه اکولوژیک؛ منطقه جنوب تهران؛ طراحی منظر فرا صنعت؛ هویت صنعتی

دکتر بهناز امین زاده ، مهندس پوپه آریامن

نشریه هنرهای زیبا، شماره ۲۰، زمستان ۱۳۸۳

کیمیا فکر بزرگ | دانلود مقاله شهرسازی اصول و راهکارهای طراحی منظر فراصنعت (100 downloads)

* بر اساس موضوع, ** بر اساس اساتید مطرح پر مقاله, *** بر اساس نشریات، مجلات، همایشها, دکتر بهناز امین زاده, طراحی شهری, فضای شهری, نشریه هنرهای زیبا 0نظرات توسط
مقاله شهرسازی اصل ارتباط در طراحی شهری کیمیا فکر بزرگ

مقاله شهرسازی اصل ارتباط در طراحی شهری

چکیده:

این مقاله به اصل ارتباط به مثابه اساسی ترین مفهومی که در تمام اصول و قواعد طراحی شهری جریان دارد. می پردازد. در مقدمه به هدف طراحی شهری و مراتب اصول از ساده و سنجش پذیر گرفته تا دشوار و پیچیده اشاره شده است.

سپس به مفهوم ارتباط که با برخی مفاهیم دیگر مانند جزء و کل پیوند دارد توجه شده است در اشاره تاریخی ضمن مرور بر مفهوم ارتباط در برخی آثار برجسته جهان بر نظرات دو چهره برجسته تاریخ معماری و هنر و شهرسازی یعنی ویتروویوس و کالن تاکید شده است و یکی از مهم ترین ویژگی های اندیشه کالن در طرح های پیاپی که از نظر تحلیل گران غربی پنهان مانده نشان داده شده است.

urban design communication rule kimiafekre bozorg

سرانجام مقدمتاً دو رهنمود مطرح شده و با آوردن شواهد تصویری مفهوم ارتباط در شهرهای تاریخی ایران و ترکیب بدنه خیابان توضیح داده شده است.

کلیدواژه ها : ارتباط جزء و کل؛ دیدهای پیاپی؛ دیده های پیاپی؛ ساختار شهر؛ طراحی شهری؛ فضای شهری

مهندس محمد توسلی ، استاد گروه شهرسازی دانشگاه تهران

نشریه هنرهای زیبا ، دوره ۱۴، شماره ۱۴، تابستان ۱۳۸۲

کیمیا فکر بزرگ | دانلود مقاله شهرسازی اصل ارتباط در طراحی شهری (136 downloads)

* بر اساس موضوع, *** بر اساس نشریات، مجلات، همایشها, طراحی شهری, فضای شهری, نشریه هنرهای زیبا 0نظرات توسط
مقاله شهرسازی نقش الگوهای شکلی و اجتماعی در ساماندهی فضاهای باز مجموعه های مسکونی (قیاس تجارب شهرسازی قرن بیستم و نمونه ایرانی کیمیا فکر بزرگ

مقاله شهرسازی نقش الگوهای شکلی و اجتماعی در ساماندهی فضاهای باز مجموعه های مسکونی (قیاس تجارب شهرسازی قرن بیستم و نمونه ایرانی)

چکیده:

پژوهش حاضر به شناسایی الگوهای اجتماعی و شکلی در برنامه­ ریزی فضاهای باز مسکونی در نظریه­ ها و پروژه­ های شاخص شهرسازی قرن بیستم و قیاس آن با الگوهای بومی و معاصر کشور می­ پردازد. روش تحقیق مورد استفاده در این نوشتار تفسیری – تاریخی با رویکردی استنتاجی است. از نمونه­ های موردی نیز در تحلیل و ارائه مصادیق گونه­ شناسی استفاده شده است.

مقاله شهرسازی نقش الگوهای شکلی و اجتماعی در ساماندهی فضاهای باز مجموعه های مسکونی

از نظر شکلی در نظریه­ های اوایل قرن بیستم، ۴ گونه ساماندهی فضاهای باز شامل الگوهای «ساماندهی شبکه ­ای»، «خطی»، «مرکزی» و «مجموعه ­ای» قابل تشخیص هستند که در طول نیمه دوم قرن، به سمت الگوهای مجموعه ­ای تمایل بیشتری حاصل شده است. همچنین تلاش برای حذف سلسله مراتب اجتماعی، ایجاد برابری طبقاتی و مالکیت اشتراکی در فضاهای باز که در نیمه اول قرن مشهود بودند، جای خود را به پایداری اجتماعی، برابری اجتماعی و توجه توامان به فضاهای باز خصوصی و عمومی ­داده است. اما جریان معاصر ساخت و ساز در کشور، بیشتر ادامه راهبردهای آزموده ابتدای قرن هستند که عمدتاً از الگوه ای شبکه ­ای و مرکزی استفاده می­ نمایند و فاقد الگوی اجتماعی معینی  در طرح خود هستند. از اینرو با توجه به شرایط جهان کنونی و با عنایت به دستاوردهای بومی و اصول اعتقادی کشور، توجه به مفاهیم اجتماعی همچون سرمایه اجتماعی و تعاملات اجتماعی در کنار الگوهای مناسب سازماندهی فضای باز (مانند مجموعه ­ای) ضمن تفکیک و عرصه­ بندی مشخص عرصه­ های عمومی-خصوصی و سنجش اولویت های عمومی پیشنهاد شده است.

کلید واژه ها : فضای باز؛ مسکن؛ الگوی اجتماعی؛ ساماندهی؛ نظریه های شهرسازی

فرهنگ مظفر ، دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ایران

علی اسدپور، دکتری معماری دانشگاه علم و صنعت ایران

فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات شهری ، دوره ۱، شماره ۳، تابستان ۱۳۹۱

مقاله شهرسازی نقش الگوهای شکلی و اجتماعی در ساماندهی فضاهای باز مجموعه های مسکونی (قیاس تجارب شهرسازی قرن بیستم و نمونه ایرانی) (99 downloads)

* بر اساس موضوع, *** بر اساس نشریات، مجلات، همایشها, اجتماعی، جمعیت، مشارکت, فصلنامه مطالعات شهری, فضای شهری, مسکن, معماری 0نظرات توسط
مقاله شهرسازی ملاحظات محیطی در طراحی و بهسازی خیابان های شهری کیمیا فکر بزرگ_Page_01

مقاله شهرسازی ملاحظات محیطی در طراحی و بهسازی خیابان های شهری

چکیده :

به لحاظ اخیر، هدف از این مقاله، تاکید بر ملاحظات محیطی در جهت دستیابی به پایداری” و “سرزندگی و حیات شهری”، از طریق ارایه اصولی در طراحی خیابان های شهری است.
بهسازی و سازماندهی معابر شهری، نیاز به رویکردی جامع در ارتباط با برنامه ریزی، مدیریت و طراحی فضا دارد. نقش طراحی از این جهت مهم و هدایتگرست که می تواند زمینه گر زندگی متعادل تر و خودکفاتری را از نظر منابع و بستر سرزنده تری را از نظر روح مکان ایجاد نماید. در همین راستا سه اصل کلی: نظم دهی به محیط در یک چارچوب اکولوژیک، توجه به محدودیت های مربوط به مصرف انرژی، و الویت دادن به احیا، مرمت و بازیافت به جای تعریض و احداث، می توانند در پایداری شهری، ارتقای کیفیت فیزیکی خیابان و نیز سرزندگی و حیات شهرها نقش مهمی داشته باشند، پس از بررسی اجمالی معضلات و مشکلات خیابان های شهر تهران، به نکاتی در جهت ساماندهی مورد تحقیق با توجه به اصول فوق اشاره شده است.

مقاله شهرسازی ملاحظات محیطی در طراحی و بهسازی خیابان های شهری کیمیا فکر بزرگ_Page_05

کلید واژه: خیابان های شهری، ملاحظات محیطی، طراحی پایدار، سرزندگی و حیات، شهر تهران

دکتر بهناز امین زاده

فرامرز داعی نژاد

نشریه هنرهای زیبا  تابستان ۱۳۸۱ , دوره  , شماره  ۱۱ ; از صفحه ۵۰ تا صفحه ۶۱ .

مقاله شهرسازی ملاحظات محیطی در طراحی و بهسازی خیابان های شهری کیمیا فکر بزرگ (111 downloads)

* بر اساس موضوع, ** بر اساس اساتید مطرح پر مقاله, *** بر اساس نشریات، مجلات، همایشها, حمل و نقل و شبکه معابر, دکتر بهناز امین زاده, طراحی شهری, فضای شهری, نشریه هنرهای زیبا 0نظرات توسط
مقاله شهرسازی مکان و بی مکانی رویکردی پدیدارشناسانه کیمیا فکر بزرگ_Page_01

مقاله شهرسازی مکان و بی مکانی رویکردی پدیدارشناسانه

چکیده:

نوشته حاضر از سنخ مقالات مروری تحلیلی می باشد و لذا سعی شده با تکیه بر منابع معتبر و مرتبط با موضوع و با تکنیک “مطالعات کتابخانه ای” مقوله های مکان و بی مکانی با رویکردی پدیدار شناختی، مورد بررسی و چالش قرار گیرند. بحران بی مکانی و بی هویتی فضاهای شهری معاصر، از مباحث پایه ای معماری و شهرسازی بوده و صرف نظر از قلمرو جغرافیایی کشورها، از نیمه دوم سده بیستم تا کنون مورد توجه بسیار بوده است.

مقاله شهرسازی مکان و بی مکانی رویکردی پدیدارشناسانه کیمیا فکر بزرگ_Page_06در این مقاله، ابتدا به طور اجمالی نقش تفکر پدیدار شناسی در حل و یا تعدیل بحران مکان بررسی شده، سپس مفاهیم پدیده مکان، ساختار مکان و بی مکانی در پرتو نظرات مارتین هیدگر تجزیه و تحلیل شده و در نهایت، تغییر نگرش انسان نسبت به خود و نظام هستی و ارتباط از هم گسیخته و فرادستی او با محیط به عنوان یکی از علل عمده بحران مکان در عصر حاضر مورد بحث قرار گرفته است.

کلید واژه: مکان، فضا، کاراکتر، بی مکانی، پدیدار شناسی

دکتر پروین پرتویی

نشریه هنرهای زیبا   تابستان ۱۳۸۲ , دوره  , شماره  ۱۴ ; از صفحه ۴۰ تا صفحه ۵۰

مقاله شهرسازی مکان و بی مکانی رویکردی پدیدارشناسانه (56 downloads)

* بر اساس موضوع, *** بر اساس نشریات، مجلات، همایشها, فضای شهری, نشریه هنرهای زیبا, نظری محتوایی 0نظرات توسط
مقاله شهرسازی مفهوم قلمرو در مجموعه های مسکونی - مطالعه مقایسه ای دو مجموعه مسکونی در سطح و ارتفاع در تهران  - کیمیافکر بزرگ_Page_01

مقاله شهرسازی مفهوم قلمرو در مجموعه های مسکونی مطالعه مقایسه‌ای دو مجموعۀ مسکونی در سطح و در ارتفاع در تهران

چکیده:

ساماندهی محیط زندگی با تعریف روشن عرصه‌های خصوصی و عمومی و ایجاد سلسله مراتب فضایی میسر می‌شود و عرصه‌های تعریف‌شده زندگی نیز، احساس تعلق به محیط را افزایش می‌دهد و به محیط‌های مسکونی هویت می‌بخشد. این مقاله مفهوم قلمرو را به‌منزله یکی از عوامل تأثیرگذار بر کیفیت ارتباط انسان با محیط مسکونی، موردتوجه قرار داده است.

برای این منظور، عوامل موثر بر مفهوم قلمرو در مجموعه‌های متداول مسکونی گسترده در سطح و ارتفاع تحلیل شده است. دو نمونه از این الگوهای سکونت در شهر تهران، شامل بخشی از شهرک اکباتان و شهرک غرب، برای آزمون نتایج انتخاب شده است. روش تحقیق کیفی و رویه عملی آن استفاده از پرسش‌نامه و تحلیل نقشه‌نگاری ذهنی است.

مقاله شهرسازی مفهوم قلمرو در مجموعه های مسکونی - مطالعه مقایسه ای دو مجموعه مسکونی در سطح و ارتفاع در تهران - کیمیافکر بزرگ_Page_09
مقاله شهرسازی مفهوم قلمرو در مجموعه های مسکونی – مطالعه مقایسه ای دو مجموعه مسکونی در سطح و ارتفاع در تهران – مقاله کیمیافکر بزرگ

نتایج حاصل از پیمایش نشان می‌دهد که درصورت تأمین خدمات و فضاهای سبز و فضاهای جمعی لازم، گسترش در سطح و ارتفاع، تاثیر چندانی در رضایت از قلمرو‌های اولیه، ثانویه و عمومی ندارد. در عین حال گسترش در ارتفاع و هماهنگی کالبدی بناها‌، ضمن ایجاد قلمرو عمومی و تقویت هویت محلی، قدرت قلمروهای ثانویه را کاهش می‌دهد. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد، محدوده قلمرو‌های طراحی‌شده بر قلمرو ذهنی ساکنان منطبق نیست و علاوه بر آن از نظر ساکنان نقش عوامل ادراکی-روانی، اجتماعی، جغرافیایی- فرهنگی بیش‌از دیگر عوامل ازجمله عامل کالبدی، در رضایت از قلمرو‌های مختلف مؤثر است.

کلیدواژه ها : شهرک اکباتان؛ شهرک غرب؛ فضای عمومی- خصوصی؛ قلمرو؛ مجموعه مسکونی

علیرضا عینی فر ، دانشیار دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران

آزاده آقالطیفی ، دکتری معماری، دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران

نشریه هنرهای زیبا ، معماری و شهرسازی ، دوره ۳، شماره ۴۷، پاییز ۱۳۹۱، صفحه ۱۷-۲۸

مقاله شهرسازی مفهوم قلمرو در مجموعه های مسکونی مطالعه مقایسه‌ای دو مجموعۀ مسکونی در سطح و در ارتفاع در تهران (73 downloads)

* بر اساس موضوع, *** بر اساس نشریات، مجلات، همایشها, فضای شهری, مسکن, معماری, نشریه هنرهای زیبا 0نظرات توسط