دکتر هاشم داداش پور

مقاله شهرسازی تحلیلی برسازمان‌یابی فضایی سیستم شهرهای نواحی ساحلی جنوب ایران - کیمیا فکر بزرگ_Page_01

مقاله شهرسازی تحلیلی برسازمان‌یابی فضایی سیستم شهرهای نواحی ساحلی جنوب ایران

چکیده :

هدف مقاله‌ی حاضر آن است که با بررسی و تحلیل نحوه‌ی توزیع فضایی جمعیت در نظام شهرهای نواحی ساحلی جنوب ایران، روند تحوّلات آنها را در چهل سال گذشته با کاربرد الگو‌ها و تکنیک‌های رایج در این زمینه شناسایی کند. این پژوهش قصد اثبات ارتباط مستقیم بین مطلوبیّت شاخص‌های به کار رفته و نیروهای اقتصادی- اجتماعی را ندارد؛ بلکه کاربرد الگوهای رایج در زمینه‌ی تحلیل نظام سکونتگاهها در راستای توصیف و تحلیل شرایط و روند تغییرات شبکه ی شهری ساحل جنوب کشور، مورد توجه است. الگو‌های به کار رفته در این پژوهش مشتمل بر سه دسته شاخص‌های نخست شهری (شاخص نخست شهری جفرسون، شاخص دو شهر، شاخص چهار شهر کینزبرگ، شاخص چهار شهر مهتا و شاخص موماو و الوصابی)، شاخص‌های تمرکز (شاخص تمرکز هرفیندال، هندرسون، و شاخص تقوایی) و در پایان شاخص‌های توزیع متعادل (منحنی لورنز و ضریب جینی فضایی، ضریب آنتروپی، توزیع رتبه – اندازه و ضریب پارتو وروش کرنل) است.

جامعه ی آماری مورد مطالعه، شامل شهرهای ساحلی استان های خوزستان، بوشهر، هرمزگان و سیستان و بلوچستان است. نتایج به دست آمده این پژوهش نشان می‌دهد شاخص‌های نخست شهری و تمرکز هر دو در سال ۱۳۵۵ در بیشترین مقدار خود در مقایسه با هر زمان دیگری بوده اند. در مقابل، شاخص‌های تعادل در این سال بیانگر نامتوازن ترین وضعیّت اند. شاخص‌های نخست شهری از سال ۱۳۵۵ تا سال ۱۳۷۵ همواره رو به کاهش بوده، امّا در سال ۱۳۸۵ افزایش داشته اند. شاخص‌های تمرکز و تعادل به طور مشابه طیّ سال‌های ۷۵-۱۳۶۵ نشان دهنده ی کاهش تمرکز و افزایش تعادل هستند، امّا در سال ۱۳۸۵با شدت بسیار کمتری در مقایسه با شاخص‌های نخست شهری از افزایش تمرکز و کاهش توزیع متوازن جمعیت در منطقه حکایت دارند، که نشان دهنده ی ظهور مجدّد قطبی شدن در منطقه است.

مقاله شهرسازی تحلیلی برسازمان‌یابی فضایی سیستم شهرهای نواحی ساحلی جنوب ایران - کیمیا فکر بزرگ_Page_11
مقاله شهرسازی تحلیلی برسازمان‌یابی فضایی سیستم شهرهای نواحی ساحلی جنوب ایران – کیمیا فکر بزرگ

کلیدواژ‌ه‌ها: سازمان یابی فضایی، سیستم شهری، شهرهای نواحی ساحلی جنوب، نخست شهری، تمرکزشهری، تعادل فضایی.

هاشم داداش پور

آتوسا آفاق پور

مجتبی رفیعیان

مجله جغرافیا و توسعه ناحیه ای ، شماره ۱۴ ، ۱۳۸۹

مقاله شهرسازی تحلیلی برسازمان‌یابی فضایی سیستم شهرهای نواحی ساحلی جنوب ایران - کیمیا فکر بزرگ (72 downloads)

* بر اساس موضوع, ** بر اساس اساتید مطرح پر مقاله, *** بر اساس نشریات، مجلات، همایشها, برنامه ریزی منطقه ای, جغرافیا و توسعه, دکتر مجتبی رفیعیان, دکتر هاشم داداش پور 0نظرات توسط