**** آموزشی شهرسازی

فرایند تهیه طرح توسعه شهری برنامه ریزی شهری شهرسازی کیمیا فکر بزرگ شهرسازی ۵

مقاله شهرسازی فرایند پیش از تهیه طرح توسعه شهری

فرایند پیش از تهیه طرح‌ توسعه شهری را می‌توان در سیاست‌گذاری‌ها و بخش‌هایی از فرآیند تصمیم‌گیری و هدایت طرح‌های توسعه شهری خلاصه کرد. این سیاست‌گذاری‌ها و تصمیم‌گیری‌ها توسط اداره کل راه و شهرسازی استان، استانداری، سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، شورای شهرسازی استان، شورای عالی شهرسازی و معماری، وزارت کشور، و کمیسیون ماده پنج استان انجام می‌گیرد.

شورای عالی شهرسازی و معماری مهم‌ترین ارگان فرایند پیش از تهیه طرح محسوب می‌گردد و طبق قانون اعضای این شورا عبارتند از:

۱ـ وزیر راه وشهرسازی

۲ـ وزیر کشور

۳ـ وزیر اقتصاد و داریی

۴ـ وزیر اطلاعات

۵ ـ وزیر نیرو

۶ ـ وزیر جهاد کشاورزی

۷ـ وزیر دفاع

۸ ـ رییس سازمان برنامه و بودجه

۹ـ وزیر اطلاعات و جهانگردی (ارشاد اسلامی)

۱۰ـ رییس سازمان حفاظت محیط زیست

و به موجب ماده سه قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری، ریاست این شورا با وزیر راه و شهرسازی است. و به موجب تبصره ۲ ماده قانونی مورد بحث جلسات شورا با حضور اکثریت اعضا رسمیت خواهد داشت و تصمیمات شورا با حداقل ۵ رأی معتبر خواهد بود.

وظایف شورای عالی شهرسازی در ماده ۳ قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری به شرح زیر تعیین شده است:

۱ـ بررسی پیشنهادهای لازم در مورد سیاست کلی شهرسازی برای طرح در هیئت وزیران

۲ـ اظهارنظر نسبت به پیشنهادها و لوایح شهرسازی و مقررات مربوط به طرح‌های جامع شهری که شامل؛ منطقه‌بندی، نحوه استفاده از زمین، تعیین مناطق صنعتی ـ بازرگانی ـ مسکونی، تأسیسات عمومی، فضای سبز و سایر نیازمندی‌های عمومی شهر می‌باشد.

۳ـ تصویب معیارها و ضوابط و آیین‌نامه‌های شهرسازی

فرایند پیش از تهیه طرح جامع (توسعه و عمران)

۱ـ در مرحله اول

مسئولین محلی شهر، تهیه برنامه توسعه شهری را از اداره کل راه و شهرسازی استان (و در مورد شهرهای با جمعیت کمتر از ۵۰ هزار نفر از دفتر فنی استانداری‌ها) در خواست می‌کنند و یا اداره کل براساس اولویت‌ها و ضوابط و اعتبارات خود، رأساً چنین نیازی را مطرح می‌کند. در هر صورت اداره کل، تهیه طرح شهر مورد نظر را به واحد شهرسازی وزارت متبوع پیشنهاد می‌کند. این پیشنهاد در صورت گذراندن مراحل مختلف ضوابط لزوم تهیه طرح، اولویت‌گذاری تهیه طرح برای شهرهای مختلف و تأمین اعتبار در واحد شهرسازی، تصویب شده و پس از تعیین مهندسین مشاور ذی‌صلاح به اداره کل مربوط جهت عقد قرارداد با مهندسین مشاور ابلاغ می‌گردد.

۲ـ در مرحله دوم،

مشاور تهیه‌کننده طرح، توسط سازمان برنامه و بودجه انتخاب می‌گردد و به وزارت راه و شهرسازی معرفی می‌شود، ولی بنا بر روال و ضرورت‌های عملی و اجرایی، اغلب وزارت راه و شهرسازی خود مشاور مورد نظر را انتخاب کرده و از سازمان برنامه و بودجه تأییدیه انتخاب مشاور و تأمین اعتبار برای طرح مورد نظر را دریافت می‌کند.

۳ـ در مرحله سوم،

اداره کل راه و شهرسازی طبق مفاد قرارداد، تهیه طرح‌های توسعه و عمران و تفصیلی حوزه نفوذ شهرها مشهور به قرارداد تیپ ۱۲، اقدام به انعقاد قرارداد با مهندسین مشاور می‌نماید. مشاور موظف است در چارچوب این قرارداد، برنامه توسعه شهر مربوطه را تهیه کند و جهت ارزیابی و تصویب به اداره کل راه و شهرسازی استان تحویل دهد.

فرایند پیش از تهیه طرح هادی شهری

برای تعیین اولویت شهرها از نظر تهیه و یا تجدید نظرطرح هادی پرسشنامه‌هایی تهیه می‌شود و تحت عنوان جداول اطلاعات وضعیت طرح‌های توسعه شهری، به شهرهای تابعه هر استان و نیز تمام استانداری‌ها جهت تکمیل و اعاده، ارسال می‌گردد.

در این جدول نام شهر، جمعیت آن، وضعیت شهر از نظر دارا بودن طرح شبکه‌بندی، طرح هادی و طرح هادی تجدیدنظر شده، طرح جامع، یا طرح تفصیلی، مشخص می‌شود و هم‌چنین تأکید می‌شود که اولویت تهیه یا تجدیدنظر در طرح هادی و یا تهیه طرح جامع آن‌ها توسط استانداری مشخص گردد و از بین آن‌ها شهرهایی که تهیه و یا تجدیدنظر در طرح هادی آن‌ها توسط دفتر فنی استانداری مقدور نیست باید مشخص شوند، تا برای تهیه طرح هادی آن‌ها توسط دفتر فنی وزارت کشور اقدام گردد.

از بین شهرهایی که تهیه و تجدیدنظر در طرح هادی آن‌ها توسط استانداری‌ها در اولویت قرار گیرد و از دفتر فنی درخواست تهیه آن شده باشد، شهرهایی که دارای مشکلات حادتری هستند تعیین می‌شوند و نسبت به تهیه طرح هادی برای آن‌ها اقدام می‌گردد. برای شهرهایی که در اولویت قرار گرفته‌اند و نقشه و عکس هوایی جدید ندارند از سازمان نقشه‌برداری کشور، درخواست می‌گردد تا به عکس‌برداری هوایی از آن‌ها اقدام نمایند تا در برنامه زمان‌بندی سال‌های آتی دفتر فنی منظور گردد.

فرآیند پیش از تهیه سایر طرح‌ها

برای طرح‌های تفصیلی شهرها نیز کلیه مراحل مذکور برای انتخاب مشاور و ارجاع کار به همان روال تشریح شده برای طرح جامع شهری است.

هم‌چنین تهیه برنامه‌های جزییات شهری نیز توسط مهندس مشاور و در بعضی از شهرداری‌ها که دارای کادر مناسب می‌باشند، توسط شهرداری انجام می‌شود.

پیش از اقدام به تهیه طرح‌های آماده‌سازی به این طریق عمل می‌شود: ادارات زمین شهری استان، اراضی در اختیار خود را با توجه به تعداد متقاضی خواهان مسکن جهت اجرای برنامه آماده‌سازی به اداره کل راه و شهرستان استان معرفی می‌نماید. اداره کل راه و شهرسازی استان پس از بررسی‌های اولیه و تطبیق با ضوابط و مقررات توسعه شهری، اقدام به تنظیم موافقتنامه اجرای آماده‌سازی می‌نماید.

پس از کنترل و تأیید موافقتنامه توسط واحد امور مسکن و تأمین اعتبار، از طریق سازمان زمین شهری جهت اجرا به اداره کل راه و شهرستان استان ابلاغ می‌شود. تهیه طرح آماده‌سازی توسط مهندسین مشاور معمار و شهرساز انجام می‌شود.

فرایند تهیه طرح‌ شهری

پس از انعقاد قرارداد، طرح از طرف ارگان‌های مربوط، به مرحله تهیه طرح و سند برنامه می‌رسد. تهیه تمام طرح‌های توسعه شهری توسط مؤسسات مهندس مشاور رتبه‌بندی شده شهرسازی و معماری انجام می‌گیرد. مهندسین مشاور پس از انعقاد قرارداد، مطالعات و بررسی‌های لازم برای تهیه برنامه را در سه سطح مطالعاتی و جغرافیایی استان، حوزه نفوذ و شهر انجام می‌دهند.

زمینه‌های مطالعه و مداخله در سطح شهر شامل نظام‌های کاربری زمین، معیارهای تراکم جمعیتی و ساختمانی، شبکه معابر، جهت و مکان توسعه فیزیکی شهر و تحلیل محدودیت‌ها و امکانات توسعه شهر در هر یک از این زمینه‌ها است.

نتیجه نهایی کارمهندسین مشاور، اسناد پایه‌ای سه گانه زیر است:

الف‌ـ سند کاربری زمین پیشنهادی، شامل نظام تقسیمات شهری، نظام منطقه‌بندی و نظام کاربری زمین، شبکه گذربندی و معابر پیشنهادی

ب‌ـ ضوابط و مقررات شهرسازی و ساختمانی، شامل حوزه‌های کاربری زمین، ضوابط تفکیک و ضوابط ساختمانی

ج‌ـ محدوده‌های پیشنهادی شهر

پس از تکمیل مطالعات و تدوین نهایی برنامه، کلیه اسناد نوشتاری و نقشه‌ای تهیه شده، در اختیار اداره کل راه و شهرسازی قرار می‌گیرد تا مراحل ارزیابی و تصویب را طی نماید.

فرایند تهیه طرح به زیر مجموعه‌های زیر تقسیم می‌شود:

ـ مباحث مربوط به شناخت (مطالعات و بررسی‌ها)

ـ مباحث مربوط به تحلیل مطالعات

ـ مباحث مربوط به تهیه طرح

فرایند تهیه طرح توسعه شهری برنامه ریزی شهری گدس

مباحث آموزشی شهرسازیکارشناسی ارشد شهرسازی | برنامه ریزی شهری | طراحی شهری | طرح توسعه شهری

منبع: جزوه مباحث عمومی شهرسازی ایران کیمیا فکر بزرگ

انتشار مطلب با ذکر منبع بلامانع است.

کیمیا فکر بزرگ ارائه دهنده خدمات آموزشی شهرسازی در کشور

**** آموزشی شهرسازی, برنامه ریزی شهری, طرح توسعه شهری 3نظرات توسط
فرآیند تهیه طرح توسعه شهری کیمیا فکر بزرگ

فرآیند تهیه طرح‌های شهری

فرایند تهیه طرح‌های شهری در ایران با توجه به وظیفه و نقش هر یک، به شرح زیر طبقه‌بندی می‌شود:

سیاستگذاری، تصمیم‌گیری و هدایت، تهیه برنامه، بررسی و تصویب، نظارت و ارزیابی، تهیه طرح، اجرا، نظارت براجرا و سرانجام انطباق و تغییر برنامه.

برنامه-ریزی-و-طراحی-شهری کیمیا فکر بزرگ

براساس همین طبقه‌بندی می‌توان حوزه وظایف هر یک از عناصر را شناسایی کرد.

برنامه‌های توسعه شهری در ایران در قالب طرح‌های جامع و تفصیلی، طرح‌های احیا و بازسازی بافت‌های قدیمی و برنامه‌ریزی توسعه شهرهای جدید تهیه می‌شوند. اغلب این برنامه‌ها، جنبه فیزیکی دارند و سیاستگذاری توسعه و تغییرات فیزیکی شهرها را به صورت کاملاً محلی انجام می‌دهند. تهیه تمام این برنامه‌ها در حیطه وظایف وزارت راه و شهرسازی، و اجرای آن‌ها به عهده شهرداری‌ها است.

۱ـ شورای عالی شهرسازی،

۲ـ وزارت راه و شهرسازی

۳ـ وزارت کشور

۴ـ سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور

۵ـ شهرداری‌ها

به ترتیب از عناصر تشکیل‌دهنده نظام برنامه‌ریزی شهری در ایران هستند که حوزه دخالت قانونی هر یک از آن‌ها در وظایف، سیاستگذاری‌ها، تصمیم‌گیری‌ها و مانند این‌ها مشخص شده است. چنان که وظیفه سیاستگذاری و تصمیم‌گیری و هدایت طرح‌های شهری مستقیماً به عهده شورای عالی شهرسازی و در استان‌ها، به عهده شورای شهرسازی استان و واحد شهرسازی وزارت راه و شهرسازی و استانداری است.

تهیه تمام طرح‌های شهری بر عهده اداره کل راه و شهرسازی است که از طریق خرید خدمت یا مستقیماً و در هر حال با عقد قرارداد میان طرفین، تهیه می‌شود. شورای شهرسازی استان و کمیته فنی و بعد از آن نیز شورای عالی شهرسازی هم وظیفه بررسی و تصویب طرح‌های شهری را بر عهده دارند. نظارت بر تهیه برنامه‌های شهری در حیطه وظایف اداره کل راه و شهرسازی و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور قرار دارد. اجرای همه برنامه‌های شهری بر عهده شهرداری‌ها و نظارت بر اجرا در اختیار اداره کل راه و شهرسازی مربوطه است. تصویب مراتب انطباق و تغییر در برنامه‌های شهری نیز ابتدا از طریق شهرداری و استانداری، و در نهایت کمیسیون ماده ۵ استان صورت می‌گیرد.

مباحث آموزشی شهرسازیکارشناسی ارشد شهرسازی | برنامه ریزی شهری | طراحی شهری | طرح توسعه شهری

منبع: جزوه مباحث عمومی شهرسازی ایران کیمیا فکر بزرگ

انتشار مطلب با ذکر منبع بلامانع است.

کیمیا فکر بزرگ ارائه دهنده خدمات آموزشی شهرسازی در کشور

 

**** آموزشی شهرسازی, برنامه ریزی شهری, طرح توسعه شهری 0نظرات توسط
urban transportaion system kimia fekr

طرح‌ جامع حمل و نقل شهری

نخستین بار، شرکت فرانسوی سوفرتو، در سال ۱۳۵۴ برنامه حمل و نقل شهری را برای شهر تهران تهیه کرد. در سال ۱۳۷۰ به دنبال اقدام وزارت کشور برای تدوین و تصویب دستورالعملی در این زمینه، این برنامه با عنوان شرح خدمات مطالعات جامع حمل و نقل و ترافیکی شهرهای بزرگ به استانداری‌ها ابلاغ شد که در نوع برنامه‌ریزی حمل و نقل شهری مستقل به شمار می‌روند.

در اردیبهشت سال ۱۳۷۶ نیز از سوی دبیرخانه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور، راهنما و دستورالعمل تهیه طرح ساماندهی سیستم حمل و نقل و ترافیک شهری (راه‌حل‌های فوری و کوتاه‌مدت) تهیه شد که به موجب این دستورالعمل، تهیه طرح ساماندهی وضعیت موجود برای کلیه شهرهایی که جمعیت بیش از ۱۰۰ هزار نفر داشتند، الزامی محسوب می‌شد. هم‌چنین این طرح در شهرهایی با جمعیت بیش از ۵۰۰۰۰۰ نفر، پیش نیاز و مکمل تهیه طرح جامع حمل و نقل و ترافیک به شمار می‌رود. در شرایط ویژه ـ نیز که ضرورت اجرای طرح‌های ساماندهی در خارج از چارچوب فوق احساس می‌شود ـ امکان انجام آن پیش‌بینی شده است.

تعریف

طرح جامع حمل و نقل شهری و هم‌چنین طرح ساماندهی حمل و نقل و ترافیک شهری نوعی برنامه‌ریزی برای حمل و نقل در شهر محسوب می‌شوند که در محدوده زمانی و مکانی خاص برای ساماندهی و طراحی سیستم حمل و نقل شهری تهیه می‌شوند.

برنامه‌ریزی برای حمل و نقل شهری، فرایندی متداوم در توسعه شهری است که قصد دارد با طراحی یک سلسله عملیات، به اهداف شهری دست یافته، سطح بهینه‌ای از تعادل را برای همه عناصر حمل و نقل ایجاد کند.

urban transportaion system plan kimiafekr

محتوای کلی

به طور خلاصه، محتوای کلی مطالعات طرح ساماندهی سیستم حمل و نقل و ترافیک شهری عبارت است از:

ـ شناخت وضعیت موجود و تعیین مشکلات

ـ تحلیل اطلاعات و آمارها

ـ و تهیه برنامه اقدامات

این طرح باید چنان ساختار و محتوایی داشته باشد که بتواند بین امکانات و تسهیلات جابه‌جایی و الگوی توزیع جمعیت و کاربری‌های موجود توازن ایجاد کند و براساس مجموعه امکانات و محدودیت‌ها قابل اجرا باشد. این طرح، از دیدگاه اقتصادی نیز باید مقرون به صرفه باشد.

مراحل روند کلی مطالعات طرح ساماندهی سیستم حمل و نقل شهری را، نیز به طور خلاصه به شکل زیر می‌توان مرتب کرد:

مرحله اول ـ شناخت وضعیت موجود و تعیین مشکلات

مرحله دوم ـ تحلیل اطلاعات و آمارها

مرحله سوم ـ تهیه برنامه اقدامات

به طور کلی هدف از تهیه طرح ساماندهی سیستم حمل و نقل و ترافیک شهری را در این جمله می‌توان خلاصه کرد:

سامان بخشیدن و بهبود وضعیت فعلی جابه‌جایی انسان و کالا در شهر و حوزه نفوذ آن به کمک برنامه‌ریزی و اصلاح مناسب شبکه معابر، روش‌های حمل، تأسیسات و تسهیلات ترافیک شهری و با استفاده از منابع محدود.

افزون بر این طرح‌های ساماندهی حمل و نقل و ترافیک، ضمن توجه به اهداف مورد نظر برای ساماندهی وضعیت موجود باید، زمینه‌های مناسب اجرای مطالعات درازمدت ترافیکی را نیز فراهم آورند، که از آن جمله‌اند:

ـ کاهش تقاضای سفر

ـ افزایش کارآیی سیستم‌های حمل و نقل موجود

ـ کاهش زمان سفر در شرایط موجود

ـ کاهش هزینه سفر

ـ افزایش ایمنی سفر

ـ افزایش راحتی سفر

ـ کاهش اثرات منفی زیست محیطی حمل و نقل

ـ به‌هنگام کردن اطلاعات و آمارها برای شروع مطالعات طرح جامع (در صورت نیاز) انتخاب اهداف مذکور و نیز سایر اهداف، متناسب با مشکلات موجود و گریبانگیر شهرها صورت می‌گیرد.

متولی طرح جامع حمل و نقل شهری، شهرداری ها می باشند و وظیفه تصویب آن پس از تأیید کمیته فنی و بازنگری، بر عهده شورای هماهنگی ترافیک استان است.

مباحث آموزشی شهرسازیکارشناسی ارشد شهرسازی | برنامه ریزی شهری | طراحی شهری | طرح توسعه شهری

منبع: جزوه مباحث عمومی شهرسازی ایران کیمیا فکر بزرگ

انتشار مطلب با ذکر منبع بلامانع است.

کیمیا فکر بزرگ ارائه دهنده خدمات آموزشی شهرسازی در کشور

**** آموزشی شهرسازی, برنامه ریزی شهری, طرح توسعه شهری 0نظرات توسط
بهسازی بافت قدیم شهرسازی کیمیا فکر بزرگ

طرح های بهسازی بافت قدیم

این طرح ها فقط به امر بهسازی در بافتهای قدیمی شهرها می پردازد و عملیات نوسازی ممکن است در طرح های نوسازی به اجرا در آید، در آنها انجام نمی گیرد.

اجرای طرح های بهسازی بافت قدیم با هدف های ذیل انجام می پذیرد:

  • بهسازی بناهایی که به علت فرسودگی قابلیت کاربری مشخصی ندارد؛
  • ارتقای ارزش اجتماعی محله های قدیمی از طریق احیای بناهای فرسوده و با ارزش آنها؛
  • احیای هویت و عملکرد مسکونی در آنها
  • زنده سازی مجدد بناهای با ارزش تاریخی برای مصارف فرهنگی . اجتماعی
  • کاهش تفاوتهای کیفی و تجهیزاتی میان بافتهای قدیم و جدید
  • احیای زیست و معیشت در بافتهای قدیم و پیشگیری از فرسودگی و تخریب آنها؛
  • برجسته کردن شناسه های تاریخی شهر
  • پیشگیری از افت بیشتر منزلتهای اجتماعی و اقتصادی محله های قدیم.

urban texture improvement kimia fekre bozorg

اجرای طرح های بهسازی بافت قدیم نیز مانند طرح های ساماندهی با مشکلات قانونی مواجه بود. در سال ۱۳۵۴ با تصویب قانون شهرداری ها و به استناد ماده ۱۱۱ این قانون و همچنین ماده ۳۳ قانون نوسازی و عمران شهری به شهرداری ها اجازه داده شد تا متناسب با تشخیص خود و استفاده از مقررات قانون تملّک زمین ها، مصوب ۱۷/۳/۱۳۳۹ ، فضاهایی را در بافتهای قدیم شهری به تملک خود در آورند . این قوانین به شهرداری ها امکان می دهد که عملیات بهسازی بافت قدیم و در کنار آن نوسازی را نیز انجام دهند.

به همین علت طرح های بهسازی بافت قدیم با هدف ذیل اجرا شد:

طرحهای روانبخشی با هدف اصلاح گذرگاه ها برای آمد و شد وسائط نقلیه موتوری با تأکید بر حفظ کالبد و ارزشها و روحیه حاکم بر محله ها؛ از جمله این طرح ها که به اجرا در امد می توان به طرح های روانبخشی و بهسازی و نوسازی محورهای فرهنگی شهرهای شیراز و اصفهان اشاره کرد.

مباحث آموزشی شهرسازیکارشناسی ارشد شهرسازی | برنامه ریزی شهری | طراحی شهری | طرح توسعه شهری

منبع: جزوه مباحث عمومی شهرسازی ایران کیمیا فکر بزرگ

انتشار مطلب با ذکر منبع بلامانع است.

کیمیا فکر بزرگ ارائه دهنده خدمات آموزشی شهرسازی در کشور

**** آموزشی شهرسازی, برنامه ریزی شهری, طراحی شهری, طرح توسعه شهری 1نظرات توسط
kimia fekre bozorg new town planning

طرح نوشهرها یا شهرهای جدید

از جمله اقداماتی که در سالهای بعد از انقلاب برای نظام مند کردن شهر نشینی و توسعه شهرسازی در کشور انجام گرفت ، احداث شهرهای جدید یا نوشهرها بود. بعضی آن را پاسخی برای بازسازی شهرها پس از جنگ و بهبود کمی و کیفی وضع مسکن دانسته اند. بعضی دیگر از دیدگاه تئوریک آن را شکل جدیدی از اعمال سابق آکادمیک شهرسازان و سازمان های رسمی کشور در شهرسازی دانسته اند و به نوعی عرصه به کارگیری ضوابط و استانداردهای شهرسازی به شمار آورده اند. تعبیر دیگر ساخت شهرهای جدید در ایران را تقدم شهرسازی بر شهرنشینی دانسته و سرانجام در تعریف آن گفته شده است: شهر جدید شهری است که از نظر اشتغال و خدمات تا حد امکان خود کفا بوده و به شهر مادر وابستگی نداشته باشد.

اندیشه ساخت شهرهای جدید از سال ۱۳۶۷ آغاز شد و در برنامه پنجساله اول توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی (۱۳۶۸-۱۳۷۲) ابتدا ساخت دوازده و سپس ۲۶ شهر جدید پیش بینی شد. آنچه در ایران بیش از هر عامل دیگری چنین تصمیمی را ضروری می ساخت، نگرانی از افزایش جمعیت کل و به تبع آن افزایش جمعیت شهری بود. با انتشار نتایج چهارمین سرشماری نفوس و مسکن در سال ۱۳۶۵ به مقوله افزایش جمعیت و تعداد شهرها و جمعیت شهری توجه بیشتری شد.

kimia fekre bozorg newtown planning 2

بر اساس یعضی براوردهای جمعیت شناختی که در آن تحولات جمعیتی دوره ۱۳۵۵-۱۳۶۵ ملاک محاسبه قرار گرفته بود، پیش بینی شد که جمعیت کشور در سال ۱۴۰۰ ش. به حدود ۱۳۰ میلیون نفرو جمعیت شهرنشین باخوشبینانه ترین فرض به ۹۹-۱۱۰ میلیون نفر خواهد رسید.

افزایش تعداد شهرها و روند شهرها و روند فزاینده شهرنشینی، وزارت مسکن و شهرسازی را بر آن داشت که برای اسکان سرریز جمعیتی شهرهای بزرگ، شهرهای جدیدی احداث کند تا بتواند توسعه شهری را در حد امکان به سمت سامان یافته ای هدایت کند.

بر اساس گزارش پیشرفت کار و اقدام های انجام شده برای احداث شهرهای جدید تا پایان ۱۳۷۱ ، ساخت ۲۶ شهر جدید در دستور کار وزارت مسکن و شهرسازی قرار گرفت (شرکت عمران شهرهای جدید،۱۳۷۱) . شورایعالی شهرسازی و معماری ایران تا پایان ۱۳۷۱ ساخت ۲۳ شهر جدید را تصویب و برای اجرا به شرکت عمران شهرهای جدید ابلاغ کرد. در این مرحله شهرهای جدید بیشتر در اطراف شهرهای بزرگ و در فاصله پانزده تا هشتاد کیلومتری آنها مکانیابی شدند.

مباحث آموزشی شهرسازیکارشناسی ارشد شهرسازی | برنامه ریزی شهری | طراحی شهری | طرح توسعه شهری

منبع: جزوه مباحث عمومی شهرسازی ایران کیمیا فکر بزرگ

انتشار مطلب با ذکر منبع بلامانع است.

 

کیمیا فکر بزرگ ارائه دهنده خدمات آموزشی شهرسازی در کشور

**** آموزشی شهرسازی, برنامه ریزی شهری, طرح توسعه شهری 0نظرات توسط
طرح ساماندهی شهری شهرسازی کیمیا فکر بزرگ

طرح های ساماندهی

طرح های ساماندهی معمولاً در نقاطی از شهر اجرا می شود که در نبود طرح های توسعه شهری به صورت خود جوش احداث و دچار نوعی ناهنجاری های فضایی یا عملکردی شده اند. این نقاط در شهرها یا از دوره های قدیم مانده اند – که شرایط و وضعیت فیزیکی انها دیگر جوابگوی نیازهای امروزی نیست- یا در شرایط اضطرار ساخته شده اند و باید در مجموعه شهری موجود به شکل سامان یافته ای در آیند.

طرح های ساماندهی ممکن است فیزیکی یا عملکردی باشد:

در سازماندهی فیزیکی معمولاً اصلاح شبکه گذرگاهی ، تعریض خیابانها، نوسازی زیر ساختها، ایمن سازی فضای آمد و شد و غیره از جمله اقدامهایی هستند که به آنها توجه می شود.

در طرح های ساماندهی عملکردی بیشتر به مطلوب کردن شرایط و وضعیت عملکردی فضاهای شهری توجه می شود؛ برای مثال تعریف حریم فعالیت های تجاری یا خدماتی در یک منطقه مسکونی که شکل گرفته بر عهده طرح های ساماندهی است. این طرح ها طیف وسیعی از پروژه های موردی را در بر می گیرد که ممکن است ابعاد و گستره متفاوتی داشته باشد.

طرح ساماندهی برای باز سازی بخش ها و محله های قدیمی شهرها بر اساس نظریه ای اکولوژیک و مدیریت مداری قبل از دهه ۱۹۷۰ مورد توجه قرار گرفت. با توجه به اینکه محله های قدیمی دو نوع بافت از نظر ارزش و اهمیت داشتند، گروهی از طرح های ساماندهی به نوسازی یا بهسازی نیز انجام می گرفت و گروهی دیگر به بهسازی بافتهای قدیمی ، بدون تخریب ، پرداختند که هدف از آنها احیای بافت قدیم و حفظ بناهای با ارزش تاریخی بود.

– در ایران طی برنامه چهارم عمرانی (۱۳۴۷-۱۳۵۱) به اجرای طرحهای ساماندهی توجه شد و دولت در نظر داشت با ساماندهی محله های قدیمی و تجهیز آنها امکان زیست و فعالیت اقشار کم درآمد را در حوزه سکونت و معیشت سنتی آنان فراهم سازد. لیکن در عمل در اجرای این برنامه ها مشکلاتی به وجود آمد که اجرای آن را با دشواری مواجه ساخت.

در مواردی که طرح های جامع به موقع اجرا نشد تغییرات فیزیکی و کالبدی بسیاری در شهرها به وجود آمد. بدین منظور در طرح های تجدید نظر جامع ، بعضی اقدامها به عنوان طرح های ساماندهی مطرح شد. از مهمترین طرح های ساماندهی که به علت اجرا نشدن طرح جامع به طرح ساماندهی تبدیل شد، طرح تهران است.

در سالهای بعد از انقلاب نیز جهاد سازندگی و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در سطح روستا ها به تهیه طرح های ساماندهی اقدام کردند که بعدها به طرح هادی روستایی تعییر یافت.

مباحث آموزشی شهرسازیکارشناسی ارشد شهرسازی | برنامه ریزی شهری | طراحی شهری | طرح توسعه شهری

منبع: جزوه مباحث عمومی شهرسازی ایران کیمیا فکر بزرگ

انتشار مطلب با ذکر منبع بلامانع است.

کیمیا فکر بزرگ ارائه دهنده خدمات آموزشی شهرسازی در کشور

**** آموزشی شهرسازی, برنامه ریزی شهری, طراحی شهری, طرح توسعه شهری 0نظرات توسط
kimiafekr bozorg amadesazi zamin

طرح های توسعه شهری و منطقه ای در ایران

سلسله مراتب طرح های توسعه ای منطقه ای و محلی در ایران عبارتند از:

  • طرح های آمایش سرزمین
  • طرح های کالبدی منطقه ای در ایران
  • برنامه ریزی ۱۴۰۰٫
  • طرح اسکان ۹۰٫
  • طرح توسعه و عمران ( جامع) ناحیه ای (شهرستان)
  • طرح مجموعه شهری
  • طرح ساماندهی فضا و کالبد سکونتگاه های روستایی
  • طرح جامع شهر
  • طرح هادی شهر
  • طرح هادی روستا
  • طرح تفصیلی
  • طرح آماده سازی

  • طرح های ویژه ( جزئیات شهرسازی، سازماندهی، بهسازی، نوسازی بافت قدیم و فرسوده و …)

طرح آماده‌سازی زمین

آماده‌سازی زمین در حقیقت شهرسازی اجرایی است، یعنی آن‌چه در طرح‌های جامع و تفصیلی برای شهر و شهرنشینان اندیشیده و تدوین شده است، باید در آماده‌سازی زمین به مرحله اجرا در آید.

آماده‌سازی زمین برای سکونت، از سال ۱۳۶۴ به عنوان فعالیتی جدید، در روند برنامه‌ریزی شهری در ایران معمول شد. اما ماده ۴۱ آیین نامه زمین شهری مصوب ۶۶ آن زا قانونی کرد.  از این سال به بعد در پروژه‌های زمین و مسکن، آماده ساختن زمین باید طبق طرحی مشخص انجام می‌گرفت. این کار به عنوان فعالیتی رسمی، تعریف شده و در دستور کار وزارت مسکن و شهرسازی (راه و شهرسازی فعلی) قرار گرفت.

آماده‌سازی زمین، تنها اجرای طرح‌های جامع و تفصیلی نیست، بلکه آمیزه‌ای است از قواعد تدوین شده پیشین و دیگر عواملی که از لحاظ برنامه‌ریزی شهری، معماری و مهندسی ساختمان برای مناسب‌تر شدن محیط مسکونی، ضرورت دارد. در این کار توجه به ویژگی‌های اقلیمی و معیشتی، هم‌چنین خصوصیات زمین نقش اساسی دارند.

طرح‌های آماده‌سازی زمین در شهرهایی که فاقد برنامه‌ شهری هستند و یا طرح شهری نامناسب دارند، ابعادی وسیع‌تر می‌یابد و شناخت عمومی شهر ضروری است، حال آن‌که در شهرهایی که طرح جامع و تفصیلی مناسب دارند به مطالعات و تهیه نقشه‌های اجرایی و جزییات شهری محدود می‌شود. طرح های آماده سازی بیشترین تأثیر را در ایجاد ساختار کالبدی شهرهای جدید ، داشته اند.

محتوا طرح آماده سازی زمین

این طرح دربردارنده اطلاعاتی است که برخی به صورت نقشه و برخی در چارچوب گزارش‌هایی تدوین می‌شوند:

ـ تفکیک زمین به قطعات کوچک و تعیین تراکم‌ها

ـ تعیین سیستم خیابان‌ها، کوچه‌ها، میدان‌ها، فضای سبز، پارکینگ و فضای باز

ـ تأسیسات شهری شامل آب، برق، گاز و فاضلاب

ـ مراکز محلات و خدمات شهری شامل خدمات اداری، تجاری، بهداشتی، آموزشی و تفریحی و مانند این‌ها

ـ ضوابط و معیارهای ساختمانی و الگوهای طراحی معماری با در نظر گرفتن وضعیت اقلیمی و معیشتی

شورای عالی شهرسازی و معماری در بند « ب» مصوبه مورخ ۲/۵/۱۳۶۸ لزوم مطابقت محتوای کلیه طرح‌های آماده‌سازی را با طرح‌های جامع و تفصیلی و هادی به شرح زیر مورد تأکید قرار داد:

از این تاریخ (۲/۵/۱۳۶۸) تا اطلاع بعدی کلیه طرح‌های آماده‌سازی بایستی کاملاً با طرح‌های جامع و تفصیلی و هادی مطابقت کامل داشته باشد و هرگونه مغایرت نسبت به کاربری‌ها و محدوده مصوب توسعه، مغایرت اساسی محسوب شده و تصویب آن در اختیار شورای عالی شهرسازی و معماری است. در مورد شهرهایی که فاقد طرح مصوب توسعه شهری نیز باشند بایستی امکان و وسعت آماده‌سازی به تأیید شورای عالی شهرسازی و معماری برسد.

اهداف آماده سازی زمین

بنیادی‌ترین هدف پروژه‌های آماده‌سازی زمین، تحقق توسعه شهری از پیش اندیشیده شده و طراحی شده برای افزایش عرضه مسکن در بازار عرضه و تقاضای مسکن شهری است.

اهداف راهبردی مورد نظر طرح‌های آماده‌سازی زمین را به طور خلاصه می‌توان در زمینه‌های زیر برشمرد:

ـ تغییر نقاط ثقل شهری و ایجاد تعادل میان مراکز جمعیتی

ـ تنظیم مدیریت اجرایی برنامه‌های توسعه شهری

ـ مشارکت مردم در ایجاد محیط زندگی جمعی خود

ـ تأمین خدمات عمومی از طریق سرمایه‌گذاری‌ها و مدیریت‌های مردمی

ـ صرفه‌جویی و یا حذف هزینه‌های دولت در بخش خدمات شهری و به کار گرفتن این سرمایه‌ها در آموزش و تولید

ـ هدایت و جابه‌جایی و استقرار جمعیت، و جلوگیری از ایجاد زاغه‌نشینی

ـ ایجاد تعادل میان سکونتگاه‌ها

ـ ایجاد اشتغال

ـ تهیه زمین در مقیاس انبوه برای ساخت مسکن مورد نیاز جامعه

ـ توسعه مطالعه شده شهر و جلوگیری از توسعه بی‌برنامه آن، و هم‌چنین تهیه زمین مناسب با کاربری مسکونی

ـ ممانعت از تبدیل زمین‌های کشاورزی و باغ‌ها به کاربری مسکونی و صنعتی

ـ جلوگیری از رکود اقتصادی ناشی از فعالیت‌های ساختمانی

ـ ایجاد زمینه مناسب برای فعالیت‌های بخش خصوصی در ساخت و ساز مسکن، درون اراضی تحت پوشش برنامه‌ها

ـ ایجاد محیط مسکونی مناسب از نظر برنامه‌ریزی شهری، معماری، تأسیسات زیربنایی و خدمات شهری و تجهیزات روبنایی

ـ کمک به گروه‌های کم درآمد در دستیابی به مسکن مناسب، با حداقل هزینه برای دولت

ـ استفاده حداکثر از منابع مالی سازمان زمین شهری

تهیه واحدهای طرح شهری به خودی خود نمی‌تواند موفق ارزیابی شود مگر این‌که با طرح‌های فرادست، نظیر طرح‌های منطقه‌ای و ملی، یکپارچگی و هماهنگی داشته باشد. حوزه نفوذ هر شهر معمولاً بسیار فراتر از محدوده‌های رسمی و قانونی آن شهر قرار دارد و طبیعتاً طرح‌های منطقه (نظیر طرح شهرستان و برنامه‌ریزی منطقه‌ای و حتی طرح آمایش سرزمین) ، در سرنوشت آینده شهرها مؤثر خواهند بود.

پس از پیروزی انقلاب بر اساس ماده ۱۱ قانون زمین شهری تهیه طرح آماده سازی زمین بر عهده وزارت مسکن و شهرسازی گذاشته شد.

مکان و وسعت طرح آماده سازی باید به تصویب شورای عالی برسد. (ازسال۱۳۶۴ به بعد)

·   در شهرهای جدید ، پول زمین و آماده سازی آن از متقاضی اخذ می شود.

·   متولی طرح آماده سازی زمین وزارت (سازمان ملی زمین و مسکن) و در شهرستان ها ، سازمان مسکن و شهرسازی است و تصویب آن بر عهده کمیسیون ماده ۵ شورایعالی است.

·   شروع بحث در ارتباط با طرح های آماده سازی زمین از سال ۱۳۵۸، به دنبال تصویب قوانین جدیدی در زمینه اراضی شهری توسط دولت ، مطرح گردید.

·   هدف از اجرای طرح آماده سازی زمین، حل مشکل مسکن از طریق واگذاری زمین به متقاضیان مسکن در شهرها بود که به استناد قانون زمین شهری اجرا می شد.

عوامل مختلفی که دولت را به اتخاذ چنین تصمیمی واداشت، عمدتاً عبارتند از:

–       بروز بحران زمین و افزایش قیمت آن در محدوده شهرها که در برخی موارد تا ۴۰% هزینه مسکن را شامل می شد.

–       تقاضای فزاینده جمعیت متقاضی مسکن که بر اساس شعارهای دوران انقلاب خواستار رفع مشکل مساکن بودند.

–       بروز ساخت و سازهای نا هنجار و پیشگیری از پیدایش زاغه نشینی جدید در حاشیه شهرها.

–       نظام مند کردن حداقلی از الگوهای توسعه شهری

–       کاهش قیودات و ضوابط ناشی از اجرای طرحهای جامع در محدوده شهرها که ساخت و ساز در آن ها با محدودیت روبه رو ساخته بود.

–       سرانجام پاسخگویی به بحران مسکن طبقات کم در آمد و لایه های میانی جوامع شهری.

پیامد های منفی طرح های آماده سازی زمین :

  • توسعه افقی و بدون برنامه شهرها
  • تخلیه محله های قدیم شهرها
  • تشدید روند مهاجرت روستاییان به شهرها
  • نا رسایی در تأمین تأسیسات و خدمات زیر بنایی مورد نیاز
  • افزایش سودا گری زمین
  • تغییر کاربری محل های مجاور آماده سازی زمین
  • تشدید مدیریت شهری

 

مباحث آموزشی شهرسازیکارشناسی ارشد شهرسازی | برنامه ریزی شهری | طراحی شهری | طرح توسعه شهری

منبع: جزوه مباحث عمومی شهرسازی ایران کیمیا فکر بزرگ

انتشار مطلب با ذکر منبع بلامانع است.

کیمیا فکر بزرگ ارائه دهنده خدمات آموزشی شهرسازی در کشور

**** آموزشی شهرسازی, برنامه ریزی شهری, طراحی شهری, طرح توسعه شهری 2نظرات توسط
tarh tafsili detailed plan kimiafekre bozorg

طرح های توسعه شهری و منطقه ای در ایران

سلسله مراتب طرح های توسعه ای منطقه ای و محلی در ایران عبارتند از:

  • طرح های آمایش سرزمین
  • طرح های کالبدی منطقه ای در ایران
  • برنامه ریزی ۱۴۰۰٫
  • طرح اسکان ۹۰٫
  • طرح توسعه و عمران ( جامع) ناحیه ای (شهرستان)
  • طرح مجموعه شهری
  • طرح ساماندهی فضا و کالبد سکونتگاه های روستایی
  • طرح جامع شهر
  • طرح هادی شهر
  • طرح هادی روستا
  • طرح تفصیلی

  • طرح آماده سازی
  • طرح های ویژه ( جزئیات شهرسازی، سازماندهی، بهسازی، نوسازی بافت قدیم و فرسوده و …)

طرح تفصیلی

تعریف

طرح تفصیلی در حقیقت، تنظیم برنامه‌های مفصل و انجام اقدامات جزیی در مناطق و محلات شهری و طراحی آن‌ها است.

در طرح تفصیلی، خدمات و فضاهای شهری با مشخص کردن جزییات قابل اجرا تعیین می‌شود. با استفاده از این طرح‌ها برنامه‌های مشخص کردن جزییات قابل اجرا تعیین می‌شود. با استفاده از این طرح‌ها می‌توان برنامه‌های مشخص بخش عمومی را تعیین کرد و این برنامه‌ها را کم کم و برحسب اولویت، در برنامه‌ریزی اجرایی سالیانه شهرداری منعکس نمود. طرح تفصیلی باید تداوم داشته باشد.

در بند ۳ ماده ۱ قانون تغییر نام وزرات آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی مصوب ۱۶/۴ /۱۳۵۴ طرح تفصیلی چنین معرفی شده است:

طرح تفصیلی عبارت از طرحی است که براساس معیارها و ضوابط کلی و طرح جامع شهر، نحوه استفاده از زمین‌های شهری در سطح محلات مختلف شهر و موقعیت مساحت دقیق زمین برای هر یک از آن‌ها، وضع دقیق و تفصیلی شبکه عبور و مرور و میزان تراکم جمعیت و تراکم ساختمانی در واحدهای شهری، اولویت‌های مربوط به مناطق بهسازی، نوسازی و توسعه و حل مشکلات شهری و موقعیت کلیه عوامل مختلف شهری در آن تعیین می‌شود و نقشه‌ها و مشخصات مربوط به مالکیت براساس مدارک ثبتی، تهیه و تنظیم می‌گردد.

محتوای طرح تفصیلی با طرح جامع، در جزییات تفاوت دارد. آن‌چه در طرح جامع به طور کلی آمده، در طرح محتوای طرح تفصیلی با توجه به تعریفی که در قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن شده، به‌طور جزیی مشخص می‌گردد.

این طرح براساس معیارها و ضوابط کلی طرح جامع، چگونگی کاربری اراضی شهری در سطح محلات شهر، مساحت دقیق برای هر یک از آن‌ها، صورت دقیق شبکه عبور و مرور و میزان تراکم جمعیت، تراکم در واحدهای شهری، اولویت‌های مربوط به مناطق بهسازی و نوسازی، مراحل مشکلات توسعه شهری و موقعیت کلیه عوامل شهری را تعیین می‌کند.

در واقع محتوای طرح تفصیلی عبارت است از نقشه‌های کاربری اراضی، شبکه‌های ارتباطی، مساحت‌ها، سرانه‌ها، معیارها و ضوابط دقیق و اجرایی طرح جامع شهر که پیش از تهیه طرح تفصیلی تهیه شده و به تصویب مراجع رسمی رسیده است.

ضرورت تهیه طرح تفصیلی:

برای این ‌که بتوان خطوط کلی طرح جامع را به طرح‌های دقیق قابل اجرا تبدیل کرد، از طرح‌های تفصیلی استفاده می‌شود. زیرا طرح‌های جامع، شامل مسایل و راهنمایی‌ها و خط‌مشی‌های کلی است و به جزییات نمی‌پردازد. بنابراین، طرح تفصیلی، متعاقب طرح جامع شهری و به منظور انجام برنامه‌های اجرایی تصویب شده، در این طرح صورت می‌گیرد. . . . . طرح تفصیلی در حقیقت تنظیم برنامه‌های مفصل و انجام اقدامات جز به جز در مناطق و محلات شهری و طراحی آن‌ها است.

به این ترتیب، ماهیت غیرقابل اجرای طرح‌های فرادست، تهیه طرح‌های تفصیلی را ضروری می‌نماید. زیرا طرح تفصیلی عرصه‌ای است که در آن، طرح جامع به منصه عمل و اجرا نزدیک‌تر می‌شود؛ وضعیت اراضی و مالکیت روشن‌تر شده، ساز و کار مدیریت شهری برای کنترل و نظارت بر فضاهای شهری و کاربری اراضی تکمیل می‌گردد.

اهداف طرح تفصیلی:

براساس تعریفی که در قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن بیان شده، و در چارچوب اولویت‌های تعیین شده در مناطق بهسازی و نوسازی، و توسعه و حل مشکلات شهری که از اصول کلی طرح جامع هر شهر نشأت می‌گیرد اهداف طرح تفصیلی به شرح زیر است:

ـ تعیین دقیق چگونگی استفاده از زمین‌های شهر، و تعیین موقعیت و مساحت هر یک از آن‌ها در سطح محلات شهر.

ـ تعیین وضعیت دقیق و تفصیلی شبکه‌های عبور و مرور

ـ تعیین دقیق میزان تراکم جمعیت و تراکم ساختمانی واحدهای شهری

به طور کلی، منظور غایی تهیه طرح تفصیلی، عملی کردن اصول و اهداف طرح جامع شهر برای بهتر کردن و ارتقای کیفیت محیط، رفع کمبودها، ساماندهی محلات و افزایش توان نظارتی ساز و کار مدیریت شهری است.

  • سازمان تهیه کننده طرح تفصیلی بر پایه قانون تغییر نام، وزارت راه و شهرسازی است ولی این وظیفه در عمل به شهرداری ها محول شده است.
  • قرارداد تهیه طرح تفصیلی با مشاور توسط سازمان های راه و شهرسازی منعقد می شود و وظیفه تصویب آن بر عهده کمیسیون ماده ۵ شورای عالی شهرسازی و معماری است.
  • بر اساس تبصره ۱ ماده ۲۳ قانون نوسازی و عمران شهری(۱۳۴۷)، شهرداری ها مکلفند پس از تهیه و تصویب نقشه جامع شهر، حداکثر ظرف دو سال نقشه ای تفصیلی را تهیه کنند اما تهیه رسمی طرح های تفصیلی مصادف با قانون تأسیس شورایه-عالی شهرسازی و معماری ایران (۱۳۵۱) است.

انواع طرح های تفصیلی عبارتند از:

  • طرح تفصیلی پایه ( مکمل طرح جامع شهر)
  • طرح تفصیلی موضعی جهت نوسازی و بهسازی بافت های موجود و توسعه های جدید شهر
  • طرح تفصیلی موضوعی برای موضوعات خاص (شبکه حمل و نقل ، تأسیسات و …)
  • مقیاس نقشه های طرح تفصیلی ۲۰۰۰/۱ یا ۲۵۰۰/۱ است.

مباحث آموزشی شهرسازیکارشناسی ارشد شهرسازی | برنامه ریزی شهری | طراحی شهری | طرح توسعه شهری

منبع: جزوه مباحث عمومی شهرسازی ایران کیمیا فکر بزرگ

انتشار مطلب با ذکر منبع بلامانع است.

**** آموزشی شهرسازی, برنامه ریزی شهری, طراحی شهری, طرح توسعه شهری 0نظرات توسط
tarh hadi roosta kimiafekre bozorg

طرح های توسعه شهری و منطقه ای در ایران

سلسله مراتب طرح های توسعه ای منطقه ای و محلی در ایران عبارتند از:

  • طرح های آمایش سرزمین
  • طرح های کالبدی منطقه ای در ایران
  • برنامه ریزی ۱۴۰۰٫
  • طرح اسکان ۹۰٫
  • طرح توسعه و عمران ( جامع) ناحیه ای (شهرستان)
  • طرح مجموعه شهری
  • طرح ساماندهی فضا و کالبد سکونتگاه های روستایی
  • طرح جامع شهر
  • طرح هادی شهر
  • طرح هادی روستا

  • طرح تفصیلی
  • طرح آماده سازی
  • طرح های ویژه ( جزئیات شهرسازی، سازماندهی، بهسازی، نوسازی بافت قدیم و فرسوده و …)

طرح هادی روستایی

  • طرح هادی روستایی، طرح تجدید حیات و هدایت روستا به لحاظ ابعاد اقتصادی ، اجتماعی فیزیکی است. هدف از این طرح ، پیش بینی و هدایت توسعه روستا با توجه به زمینه های رشد اجتماعی و اقتصادی است.
  • متولی طرح هادی روستایی، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، تهیه توسط مشاور شهرساز، تصویب توسط مراجع تصویب طرح های روستایی در استان (کمیته برنامه ریزی استان)، اجرا توسط بخشداری صورت می گیرد.
  • بودجه تهیه شده طرح های هادی روستایی ، از منابع زیر تأمین می شود:

الف/ اعتبارات بنیاد مسکن انقلاب اسلامی

ب/ اعتبارات پیش بینی شده در بودجه

  • متولی اولیه طرح های هادی روستایی، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و وزارت جهاد سازندگی بوده اند.
  • جهاد سازندگی اولین ارگان مجری طرح هادی روستای بوده است.
  • طرح هادی روستایی مانند طرح هادی شهری یک طرح بلند مدت (۱۰ ساله) و در مقیاس ۲۰۰۰/۱ تهیه می شود بنابراین مانند طرح هادی شهری، طرح تفصیلی را نیز در بر دارد.

مباحث آموزشی شهرسازیکارشناسی ارشد شهرسازی | برنامه ریزی شهری | طراحی شهری | طرح توسعه شهری

منبع: جزوه مباحث عمومی شهرسازی ایران کیمیا فکر بزرگ

انتشار مطلب با ذکر منبع بلامانع است.

**** آموزشی شهرسازی, برنامه ریزی شهری, طراحی شهری, طرح توسعه شهری 0نظرات توسط
tarh hadi shahri kimiafekre bozorg طرح هادی شهری

طرح های توسعه شهری و منطقه ای در ایران

سلسله مراتب طرح های توسعه ای منطقه ای و محلی در ایران عبارتند از:

  • طرح های آمایش سرزمین
  • طرح های کالبدی منطقه ای در ایران
  • برنامه ریزی ۱۴۰۰٫
  • طرح اسکان ۹۰٫
  • طرح توسعه و عمران ( جامع) ناحیه ای (شهرستان)
  • طرح مجموعه شهری
  • طرح ساماندهی فضا و کالبد سکونتگاه های روستایی
  • طرح جامع شهر
  • طرح هادی شهر

  • طرح هادی روستا
  • طرح تفصیلی
  • طرح آماده سازی
  • طرح های ویژه ( جزئیات شهرسازی، سازماندهی، بهسازی، نوسازی بافت قدیم و فرسوده و …)

طرح هادی شهر

تعریف

طرح هادی عبارت از طرحی است که درآن، جهت گسترش آتی شهر و نحوه استفاده از زمین‌های شهری، برای عملکردهای مختلف به منظور حل مشکلات حاد و فوری شهر و ارایه راه‌حل‌های کوتاه مدت و مناسب برای شهرهایی که دارای طرح جامع نمی‌باشد، تهیه می‌شود.

این تعریفی رسمی از طرح هادی است که در ماده ۱ بند ۴ قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن، درج شده است. اما این تعریف، تا کنون مبنای عمل قرار نگرفته است و طرح‌ها از حالت اضطراری و جوابگویی به مسایل فوری خارج شده، به صورت یک طرح شهری مدون و مشخص برای ساماندهی فضایی شهر، در مقیاس مشخص درآمده است که افزون بر شهر، دایره مطالعات آن به روستاهای حوزه نفوذ نیز توسعه یافته است.

طرح‌های هادی، به دلیل نقش و عملکرد وسیعی که در توسعه فیزیکی و کالبدی و ساماندهی شهرها دارند، الگوی رایج طرح‌های توسعه شهری به شمار می‌روند و جایگاهی ویژه نیز یافته‌اند. به جای طرح جامع برای شهرهایی که کمتر از پنجاه هزار نفر جمعیت دارند، با مباشرت و نظارت وزارت کشور، طرح هادی تدوین می‌شود و به مرحله اجرا در می‌آید.

بنابراین طرح هادی، طرحی است بلند مدت که برای یک دوره ده ساله شیوه توسعه کالبدی و فیزیکی شهر را مشخص کرده، با توجه به واقعیات و مسایل مؤثر در توسعه شهر و حوزه نفوذ آن، به تعیین حدود توسعه فیزیکی ده ساله شهرها و تهیه نقشه کاربری اراضی و شبکه معابر و هم‌چنین تدوین معیارها، سرانه‌ها، تراکم‌ها، ضوابط و مقررات ساختمانی می‌پردازد. به بیانی کلی‌تر، طرح هادی مبنای برنامه‌ریزی‌ها و اقدامات عمرانی شهرهایی است که جمعیتی کمتر از پنجاه هزار نفر دارند.

محتوا

طرح‌های هادی شهری چنان که اشاره شد برای تنظیم توسعه آتی شهر، در دوره‌ای ده ساله تهیه می‌شوند و محتوای آن‌ها به شرح زیر است:

مشخص کردن گذربندی‌های اصلی و منطقه‌بندی شهر، تفکیک و تجزیه آن‌ها به مناطق صنعتی ـ تجاری ـ مسکونی و غیره با کیفیت کلی مسیل‌ها و دفع آب‌های سطحی و محل قرارگرفتن تأسیسات آب و فاضلاب و برق و خطوط عمده‌شبکه‌های توزیع آن‌ها.

در محتوای طرح‌های هادی اطلاعاتی وجود دارد که برخی به صورت نقشه و برخی نیز در چارچوب گزارش تدوین می‌شوند. به طور کلی، محتوای این طرح‌ها به دو بخش تقسیم می‌شود:

بخش نخست به بررسی و شناخت حوزه نفوذ مستقیم شهرها و وضع موجود خودشهرها اختصاص دارد. اطلاعات جمع‌آوری شده در بخش نخست با عنوان تجزیه و تحلیل اطلاعات و تهیه الگوی نهایی در بخش دوم مورد بررسی قرار می‌گیرد.

در بخش دوم، مشخصات و خطوط اصلی طرح و نتایج به دست آمده از مطالعات و بررسی‌های انجام شده در مرحله اول، به منظور توجیه طرح توسعه شهری به صورت خلاصه و چکیده ارایه می‌شود و با توجه به معیارهای طراحی موردنظر، چگونگی شکل‌گیری بافت پیشنهاد می‌شود. وضعیت شبکه ارتباطی، موقعیت و میزان اراضی موردنیاز برای کاربری‌های گوناگون، چگونگی توزیع خدمات و تسهیلات لازم و اسکلت‌بندی تجهیزات تأسیسات زیربنایی در دوره ده ساله آینده شهر نیز در این مرحله مشخص می‌شود.

متولی طرح هادی شهری ، وزارت کشور (استانداری) ، تهیه کننده: دفاتر فنی استانداری، مشاور شهرسازی و سازمان همیاری شهرداری ها و اجراء توسط شهرداری صورت می گیرد.

اهداف

در تهیه طرح‌های هادی شهری هم‌چون سایر طرح‌های توسعه شهری، اهدافی مدنظر قرار گرفته که با توجه به تعریف ارایه شده از این طرح‌ها، می‌توان اهداف زیر را برای آن برشمرد:

ـ پیش‌بینی و مشخص کردن جهات رشد و توسعه شهرهای کوچک در آینده، و جلوگیری از رشد بی‌رویه و کنترل نشده این گونه شهرها.

ـ استفاده متناسب و منطقی از زمین‌های شهری

ـ جلوگیری از بی‌نظمی و اغتشاش در کاربری اراضی

ـ توجه به کارکردها و عملکردهای گوناگون شهری و توزیع متناسب این عملکردها در مناطق متفاوت شهر

ـ تدارک طرح برای کنترل پروژه‌ها و برنامه‌های عمرانی شهرداری‌ها

ـ تهیه طرح در تطابق و تناسب با توانایی‌های کادرفنی شهرداری‌ها

  • تهیه طرح هادی شهر از سال ۱۳۳۴ ( برنامه دوم عمرانی) به صورت طرح های گذربندی در وزارت کشور و توسط کارشناسان آمریکایی و آلمانی آغاز شد.
  • تهیه طرح های هادی از سال ۱۳۵۳ هـ . ش با قانون تغییر نام ، جنبه قانونی یافت. طرح هادی یک طرح ۱۰ ساله است و مقیاس آن ۲۰۰۰/۱ می باشد.
  • تهیه طرح هادی با بررسی حوزه نفوذ از سال ۱۳۵۸ هـ .ش آغاز گشت.

طرح هادی نیز بر مبنای قرارداد تیپ ۱۲ از سال ۵۳ توسط وزارت کشور تهیه می‌شود و پس از تأسیس دفاتر فنی در استانداردهای سراسر کشور توسط این دفاتر تهیه و از سال ۱۳۶۰ توسط دفتر و مشاورین تهیه می‌شود.

سال ۱۳۶۵ به بعد با تشکیل سازمان‌های همیاری شهرداری‌ها در استان‌ها این سازمان‌ها نیز در تهیه طرح‌های هادی دخالت کردند.

مراحل تصویب طرح هادی شهر:

تا سال ۱۳۵۶ پس از تهیه، بدون مرحله تصویب توسط وزیر کشور، طرح‌های هادی جهت اجرا به شهرداری ابلاغ می‌شد.

از سال ۱۳۵۶ وزارت کشور با صدور دستور کار ۱/۶۰۰۰ کمیته زیر تشکیل شد:

معاون عمرانی استاندار

رییس دفتر فنی استانداری

مدیر کل راه و شهرسازی

مدیر کل فرهنگ و هنر استان

رییس حفاظت محیط زیست استان

بنابراین تا سال ۱۳۶۸ مراحل تصویب طرح‌های هادی به قرار زیر بود:

بررسی در کمیته فنی استانداری

بررسی و تصویب در انجمن شهر

تأیید استاندار و ابلاغ استاندار

از سال ۶۸ به بعد مرحله دوم حذف شد.

مباحث آموزشی شهرسازیکارشناسی ارشد شهرسازی | برنامه ریزی شهری | طراحی شهری | طرح توسعه شهری

منبع: جزوه مباحث عمومی شهرسازی ایران کیمیا فکر بزرگ

انتشار مطلب با ذکر منبع بلامانع است.

**** آموزشی شهرسازی, برنامه ریزی شهری, طراحی شهری, طرح توسعه شهری 0نظرات توسط